Reggio Emilia-pedagogiek bij Speel-Mere

Bij Speel-Mere bieden we kinderopvang en buitenschoolse opvang vanuit een duidelijke pedagogische visie. Onze werkwijze is geïnspireerd op Reggio Emilia. Dit is geen vast programma of methode met vooraf bepaalde activiteiten, maar een manier van kijken naar kinderen en hun ontwikkeling.

Wij zien kinderen als nieuwsgierige, krachtige en creatieve onderzoekers. Kinderen willen begrijpen hoe de wereld werkt. Ze stellen vragen, proberen uit, kijken naar elkaar, werken samen en geven op allerlei manieren betekenis aan wat zij meemaken.

Onze pedagogisch medewerkers kijken en luisteren daarom aandachtig naar wat kinderen bezighoudt. Vanuit deze observaties bieden zij materialen, ruimte, vragen en ervaringen waarmee kinderen hun onderzoek verder kunnen brengen.

Een krachtig kindbeeld

Kinderen worden geboren met veel mogelijkheden. Ze zijn sociaal, nieuwsgierig en vanaf hun geboorte gericht op contact met andere mensen en de wereld om hen heen.

Wij zien een kind niet als een leeg vat dat door volwassenen gevuld moet worden. Een kind brengt al eigen kennis, ervaringen, gevoelens, ideeën en verwachtingen mee. Door te spelen, te onderzoeken, te proberen en te herhalen bouwt een kind steeds verder aan zijn begrip van de wereld.

Ieder kind doet dit op een eigen manier en in een eigen tempo. Daarom kijken we niet alleen naar wat een kind nog moet leren. We kijken vooral naar wat het kind al laat zien, waar het nieuwsgierig naar is en wat het nodig heeft om een volgende stap te kunnen zetten.

De honderd talen van kinderen

Kinderen communiceren en leren op veel meer manieren dan alleen met woorden. Ze vertellen ook door te bewegen, spelen, bouwen, tekenen, zingen, fantaseren en materialen te onderzoeken. Binnen Reggio Emilia worden deze verschillende manieren van denken en uiten de honderd talen van kinderen genoemd.

Bij Speel-Mere krijgen kinderen de ruimte om deze talen te ontdekken en te gebruiken. We bieden verschillende materialen en ervaringen, zodat kinderen hun ideeën op hun eigen manier zichtbaar kunnen maken.

Daarbij kijken we niet alleen naar het eindresultaat. Juist het proces vertelt ons veel. Hoe begint een kind? Wat probeert het uit? Waar komt het steeds op terug? Wanneer vraagt het hulp? Met wie zoekt het contact? En waardoor ontstaat een nieuw idee?

De drie pedagogen

Binnen onze werkwijze spelen drie pedagogen een belangrijke rol: de kinderen, de volwassenen en de omgeving. Samen beïnvloeden zij het spel, het welbevinden en de ontwikkeling van een kind.

De kinderen

Kinderen leren door zelf te ontdekken, maar ook door samen te spelen. Ze observeren elkaar, nemen ideeën van elkaar over, reageren op elkaar en bedenken samen nieuwe mogelijkheden.

Daarom kijken we naar het individuele kind én naar de groep. Wat betekent een situatie voor dit kind? Wat gebeurt er tussen de kinderen? Wat hebben de andere kinderen nodig? Zo zoeken we steeds naar een zorgvuldige balans tussen het belang van het individuele kind en het belang van de groep.

De volwassenen

Onze pedagogisch medewerkers kijken, luisteren en onderzoeken mee. Zij hoeven niet direct een antwoord of oplossing te geven. Soms helpt een open vraag, een nieuw materiaal of even wachten een kind verder dan wanneer een volwassene het spel overneemt.

De medewerker denkt ook na over haar eigen invloed. Welke ruimte geef ik? Wanneer stuur of begrens ik? Welke verwachting heb ik van het kind? En wat roept mijn reactie bij het kind op?

Een belangrijke vraag binnen Speel-Mere is:

Wat kunnen wij veranderen, zonder eerst van het kind te vragen dat het verandert?

De omgeving

Ook de omgeving heeft grote invloed op wat kinderen doen en ervaren. Daarom besteden we veel aandacht aan onze ruimtes, materialen en buitenomgeving.

Speel-Mere is ruimtelijk opgezet, met veel natuurlijk licht en een groene omgeving. Onze ontdek en belevingstuin nodigt uit tot bewegen, onderzoeken en ervaren. Kinderen kunnen spelen met zand en water, fietsen, de natuur bekijken en op onderzoek gaan bij de insectenhotels en de doe en ontdekwanden.

De omgeving bestaat voor ons niet alleen uit de inrichting. Ook de beschikbare tijd, het dagritme, de groepssamenstelling, routines en afspraken bepalen hoeveel ruimte kinderen krijgen om te spelen en te onderzoeken. We blijven daarom kijken naar wat onze omgeving mogelijk maakt en wat zij misschien onbedoeld belemmert.

Observeren en pedagogisch documenteren

Observeren en pedagogisch documenteren zijn belangrijke onderdelen van onze werkwijze. Documenteren is voor ons meer dan een mooie foto maken of vertellen wat een kind heeft gedaan.

We verzamelen sporen van het spel en het denken van kinderen. Dit kunnen foto’s, korte filmpjes, uitspraken, tekeningen, bouwwerken of observaties zijn. Vervolgens kijken we opnieuw. Wat zagen we werkelijk? Wat trok de aandacht van het kind? Welke vraag zou achter het spel kunnen liggen? En wat kunnen wij aanbieden om het onderzoek verder te brengen?

Documentatie helpt kinderen om ervaringen opnieuw te beleven. Ze kunnen terugkijken, vertellen, nieuwe verbanden leggen en verdergaan met een eerder idee. Voor ouders maakt de documentatie zichtbaar wat hun kind bezighoudt en hoe het zich ontwikkelt.

Voor onze medewerkers is documenteren ook een manier om te blijven leren. Zij bespreken observaties met elkaar, stellen hun eerste interpretatie bij en onderzoeken welke invloed hun houding, het materiaal of de omgeving heeft gehad.

Welbevinden en betrokkenheid als kompas

Naast Reggio Emilia vormen welbevinden en betrokkenheid volgens Ferre Laevers een belangrijke basis voor onze werkwijze.

Welbevinden zien we wanneer een kind zich veilig, ontspannen en geaccepteerd voelt. Het kind durft zichzelf te zijn, emoties te laten zien, initiatief te nemen en contact te maken met anderen.

Betrokkenheid zien we wanneer een kind geconcentreerd, nieuwsgierig en intensief bezig is. Het kind gaat op in het spel, probeert opnieuw, denkt na en wil verder ontdekken.

Wanneer het welbevinden of de betrokkenheid lager is, kijken we niet alleen naar het gedrag van het kind. We onderzoeken ook onze eigen benadering, de groep, het materiaal, de ruimte en het ritme van de dag. Wat heeft dit kind nodig? Welke invloed hebben wij? En welke verandering kan meer veiligheid, ruimte of uitdaging bieden?

Kindvolgend werken binnen duidelijke kaders

Kindvolgend werken betekent niet dat alles altijd kan of dat kinderen alle beslissingen zelf nemen. Kinderen hebben ook behoefte aan veiligheid, voorspelbaarheid, grenzen en verantwoordelijkheid voor elkaar.

We kijken daarom bewust naar het doel van een afspraak of routine. Is deze nodig voor de veiligheid en rust? Sluit zij aan bij wat de kinderen en de groep nodig hebben? Of doen we iets vooral omdat we het altijd zo hebben gedaan?

Zo zoeken we steeds naar een goede balans tussen ruimte geven en begrenzen, tussen volgen en richting bieden en tussen het individuele kind en de groep.

Samen met ouders

Ouders kennen hun kind vanuit thuis. Wij leren het kind kennen binnen de groep. Door observaties, ervaringen en vragen met elkaar te delen, ontstaat een completer beeld.

We vertellen daarom niet alleen wat een kind heeft gedaan, maar ook wat ons opviel en waar het kind mogelijk mee bezig was. De ervaringen en inzichten van ouders helpen ons om opnieuw en vanuit verschillende perspectieven naar het kind te kijken.

Bij Speel-Mere blijven we kijken, luisteren en onszelf vragen stellen. Zo creëren we een omgeving waarin kinderen zich veilig en gezien voelen, nieuwsgierig mogen zijn en serieus worden genomen in hun ideeën, mogelijkheden en eigenheid.